تبلیغات
بهداشت حرفه ای (occupational health ) - هنر درمانی

امروز:

هنر درمانی

» نوع مطلب : دانستنی ها ،روانشناسی ،

جام جم آنلاین: یكی از مباحث مطرح در علم روان‌پزشكی، ارتباط میان فعالیت‌های مغز و اختلالات روانی است. در واقع با توجه به این كه مغز به عنوان عالی‌ترین عضو تفكر، منشاء هرگونه خلاقیت محسوب می‌شود، مطمئنا میان هنر و حالات روانی نیز ارتباط وجود دارد و به همین دلیل هم این علم به عنوان یكی از اساسی‌ترین موارد تجلی خلاقیت‌های انسان، نقش موثری در درمان و تشخیص اختلالات روانی دارد.

جام جم آنلاین: یكی از مباحث مطرح در علم روان‌پزشكی، ارتباط میان فعالیت‌های مغز و اختلالات روانی است. در واقع با توجه به این كه مغز به عنوان عالی‌ترین عضو تفكر، منشاء هرگونه خلاقیت محسوب می‌شود، مطمئنا میان هنر و حالات روانی نیز ارتباط وجود دارد و به همین دلیل هم این علم به عنوان یكی از اساسی‌ترین موارد تجلی خلاقیت‌های انسان، نقش موثری در درمان و تشخیص اختلالات روانی دارد.
هنردرمانی طیف وسیعی از رویكردها و كاربردهای درمانی را در برمی‌گیرد كه معمولا در آن از هنرهای بصری مانند نقاشی، طراحی، كلا‌ژ و مجسمه‌سازی استفاده می‌شود و اشكال دیگری مانند موسیقی درمانی، نمایش درمانی یا استفاده از ادبیات نیز وجود دارند. در هنرهای بصری و موسیقی، هنر به عنوان ابزاری برای ارتباط و بیان غیركلامی ‌‌به كار می‌رود و آنچه در زبان نمی‌گنجد یا توسط آن قابل انتقال نیست، بیان می‌شود.

هنردرمانی در واقع به عنوان نوعی روان درمانی، تلاشی‌ سازمان یافته برای كمك به افراد است تا ارتباط انطباقی و ‌سازگاری بهتری میان خود و جهان بیرون پیدا كنند. به گفته دكتر غلامحسین معتمدی، روانپزشك، تكنیك‌های هنردرمانی براساس رویكردهای گوناگون سیستمی، تحلیل روانی، شناختی و رفتارگرایی بنا شده و در مسائل مختلف روانی، اجتماعی و عاطفی كاربرد اصولی پیدا كرده است.
معتمدی می‌افزاید: فرض بر این است كه در هنردرمانی، درمان ناشی از خود فرآیند آفرینش هنری است. به عبارت دیگر، فرآیند خلاقیت از خود اثر هنری اهمیت بیشتری دارد. پس هنردرمانی به آفرینش آثار بدیع هنری نظر ندارد بلكه می‌خواهد به انسان‌ها كمك كند تا نگرشی مثبت درباره خود و جهان به دست آورند و روابط خود با دیگران را بهبود بخشند.

هنردرمانی همیشه به صورت درمان و در بافت رابطه درمانی با درمانگر به هنر می‌پردازد و از یك منطق درمانی برخوردار است لذا بعد زیبایی شناختی هنر در آن اهمیت ثانوی می‌یابد. احساس، خلاقیت، بیان و ارتباط را می‌توان چهار ستون هنردرمانی دانست. هنردرمانی نوعی تكنیك درمانی است كه وضعیت احساسی و هیجانی بیمارانی را كه از كشمكش‌های روحی و روانی در رنجند، بهبود می‌بخشد.

البته ناگفته نماند كه خلاقیت و آفرینش هنری بخودی خود نیز حائز اهمیت است زیرا در جریان آن تفكرات و احساسات فرد بیان می‌شود و نوعی رشد شخصی و تعالی روحی و معنوی رخ می‌دهد.

به عبارت دیگر ابعاد زیباشناختی آفرینش هنری نیز می‌تواند در بهبود خلق، ایجاد نشاط و افزایش اعتماد به نفس و آگاهی فرد نقش داشته باشد و حتی بر عوامل فیزیولوژیك مانند تنفس و فشار خون تاثیر مثبت بگذارد.
به گفته معتمدی؛ اهداف و عناصر درمانی هنردرمانی عبارتند از ارتقای هویت شخص از انسانی ناتوان به فردی خلاق، تصحیح خودپنداره یا تصویر ذهنی فرد و تقویت خودباوری و افزایش اعتماد به نفس او، تقویت كنترل درونی به جای سیطره عوامل بیرونی، بهبود ارتباط با دیگران، تقویت آگاهی جسمانی، تخلیه روانی و پالایش احساسی در مواجهه با تعارضات عاطفی، بهبود هماهنگی‌های حركتی، بهبود و اصلاح مهارت‌های اجتماعی، افزایش بصیرت و بینش، تقویت زبان تصویری و شیوه‌های بیان خلاق در رویارویی با مشكلات.

نقش كلیدی هنر درمانی در درمان و پیشگیری بیماری‌ها

امروزه در عرصه بهداشت روان هنردرمانی هم در درمان و هم در پیشگیری نقش بازی می‌كند. در بخش پیشگیری كاربرد وسیعی پیدا كرده است و بخصوص در آموزش كودكان استثنایی و عادی و افزایش اعتماد به نفس نوجوانان به كار می‌رود. كودكان معمولا حس هنری بالایی دارند و ذاتا خلاقند و از آنجا كه دایره واژگانی آنها محدود است، براحتی می‌توانند از نقاشی و طراحی برای ابراز احساسات خود در قالب تصاویر استفاده كنند.
هنردرمانی در تمام سنین و در مراحل مختلف رشد و نیز گروه‌های اجتماعی گوناگون به كار می‌رود و موارد كاربرد آن فهرست بلندبالایی را دربرمی‌گیرد كه هم بیماران بستری در بیمارستان‌ها را شامل می‌شود و هم به طور سرپایی قابل استفاده است. البته به گفته دكتر معتمدی، هنردرمانی در ارتقای سبك زندگی و بهداشت عمومی‌ افراد سالم نیز نقش مثبت دارد.

به عنوان مثال كاهش استرس كه ناشی از فعالیت‌های لذت‌بخش هنری است، موجب تقویت سیستم ایمنی بدن می‌شود و نقش حفاظتی در برابر بیماری‌ها ایفا می‌كند. تمرین‌های هنری فرصتی برای ایجاد هماهنگی میان چشم‌ها و دست‌ها و در نتیجه تهییج مسیرهای عصبی میان دست و مغز است كه موجب افزایش سطح انرژی و اعتماد به نفس می‌شود.
عقب ماندگی ذهنی، مشكلات یادگیری در كودكان، ناكامی‌های تحصیلی، اضطراب، افسردگی، اختلالات تبدیلی، وسواس، اختلال دوقطبی، اسكیزوفرنی، مشكلات زناشویی، بیماری‌های مزمن كلیه، سرطان، هموفیلی، آسم، ایدز، دیابت، صدمات مغزی، دردهای مزمن، پاركینسون، مشكلات سالمندان و آلزایمر از جمله موارد گسترده كاربرد هنردرمانی به شمار می‌آید.

بتازگی هنردرمانی در عرصه‌های شناختی و رفتارگرایی نیز برای ایجاد مهارت‌های اجتماعی به كار می‌رود. به طور كلی می‌توان گفت كه هنردرمانی در ارتقای كیفیت كلی زندگی و كمك به افزایش احساس خوب بودن و سلامت فیزیكی و روانی موثر است.
استفاده از نقاشی، حركات موزون، مجسمه‌سازی، عكاسی، كلاژ، موسیقی، نمایش و ادبیات انواع گوناگون هنردرمانی را تشكیل می‌دهند كه تحت عناوین موسیقی درمانی، نمایش درمانی، قصه درمانی و غیره ارائه می‌شوند. موسیقی درمانی در توانبخشی بیماران به كار می‌رود و عناصر ریتمیك آن ریتم زندگی و رفتار افراد را بهبود می‌بخشد.

همچنین در تعدیل رفتار كودكان عقب مانده نیز موثر است زیرا با استفاده از ریتم و موسیقی، مهارت‌ها و هماهنگی حركتی آنان بهتر می‌شود. قصه درمانی در انتقال غیرمستقیم پیام‌های مهم جامعه در مورد یادگیری رفتارهای انطباقی و‌ سازگارانه در بافت اجتماع موثر است.

نمایش درمانی كه در آن از نمایش برای بیان احساس استفاده می‌شود، مدیون تلاش‌های جاكوب مورنو (Jacob Moreno) در سال‌های 30 قرن بیستم است. در نمایش درمانی یا درام روانی (Psychodrama) هركس می‌تواند نقش متفاوتی را به عهده بگیرد و از این طریق در ابعاد و ژرفای شخصیتی خود به كاوش بپردازد.



نوشته شده در : 1388/10/5  توسط : ز. م.    نظرات() .

برچسب ها: هنر درمانی ، بیماری ، اسکیزوفرنی ، وسواس ، هموفیلی ، آُسم ، ایدز ، دیابت ، مجسمه سازی ، نمایش کلاژ ، اختلالات روانی ، خلاقیت ، عکاسی ، شخصیت ، Jacob moreno ،
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نظرات پس از تایید نشان داده خواهند شد.